बोनस शेयर, राइट शेयर र लगानीकर्ताको सम्पत्तिमा प्रभाव
![](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/18055958_629871890536307_3145061221327591906_o_yPhnK6ivHN_gex8lp8mbvo0sobfk4inuf0wlllpozxjzpey9lvxqaxf8jws6rwo77cp50nw.jpg)
धरान / नेपालको शेयर बजारमा बोनस शेयर र राइट (हकप्रद) शेयरले सबैको ध्यानाकर्षण गर्दछ । कुनै कम्पनीले बोनस र/वा राइट शेयर वितरण गर्ने सुचना मात्र प्राप्त भए पनि त्यस्ता कम्पनीको शेयर मुल्यमा उछाल आउने गर्दछ, अझ भनौ नया लगानीकर्ता त जुनसुकै मूल्य पनि तिर्न तयार हुन्छन भने पुराना र बजारका खेलाडी लगानीकर्ता त्यहि बोनस र राइट शेयरलाई देखाएर आफ्नो शेयरको मूल्य बढाएर नाफा सुरक्षित गर्न तिर लाग्छन ।
बोनस र राइट शेयर बाडने बित्तिकै कम्पनीको शेयर मुल्यमा पर्ने खरिद चापले साच्चिकै शेयर खरिदकर्तालाई नाफा दिन्छ त ? बोनस र राइट शेयर वितरण पश्चात लगानीकर्ताको सम्पत्तिमा कस्तो असर पर्छ भन्ने कुरालाई याँहा देखाउने कोशिस गरिएको छ ।
बोनस शेयर
कम्पनीले नाफा आर्जन गरेपछि शेयरधनीलाई शेयरको नाफा वापत लाभांश (Dividend) वितरण गर्दछ । उक्त लाभांशलाई नगद लाभांश (Cash dividend) र शेयर लाभांश वा थप शेयर (Stock dividend or Bonus share) दुई रुपमा वितरण गरिन्छ । नगद लाभांश नगदमै प्राप्त हुन्छ भने शेयर लाभांश वा बोनस शेयर शेयरधनीले कुनै लगानी थप नगरी लाभांशको रुपमा थप शेयर प्राप्त गर्दछ । बोनसको रुपमा थप शेयर त प्राप्त हुन्छ तर शेयर को बजार मुल्यमा समायोजन गरिन्छ जसले गर्दा लगानीकर्ताको सम्पत्तिमा कुनै परिवर्तन आउदैन । बोनस वा राइट शेयरको मुल्य समायोजन जहिले पनि कम्पनीले तोकेको बुकक्लोज मितिको अघिल्लो दिनको बजार मुल्यको आधारमा गरिन्छ । बुकक्लोज मितिभन्दा पछाडी शेयर खरिद गर्ने लगानीकर्ताले बोनस शेयर प्राप्त गर्न सक्दैन ।
![](https://purbelinews.com/wp-content/uploads/2020/06/18055958_629871890536307_3145061221327591906_o.jpg)
मानौ तपाइँसंग नेपाल बैक लि को १०० कित्ता शेयर थियो र उक्त शेयरको मुल्य बुकक्लोज मिति अघि रु ५०० थियो भने तपाईको जम्मा सम्पत्ति रु ५०,००० को भयो । तपाइँको कम्पनीले त्यो बर्षको नाफाबाट २०% बोनस शेयर वितरण गर्ने हो भने अब तपाईको शेयर १०० * १.२ = १२० कित्ता हुन्छ तर शेयर मूल्य बुकक्लोज पछी समायोजन भयर ५००/१.२ = रु ४१६.६७ प्रति कित्ता कायम हुन्छ । अब तपाईको बुकक्लोज पछी पनि जम्मा सम्पत्ति १२० * रु ४१६.६७ = रु ५०,००० नै हुन्छ ।
राइट (हकप्रद) शेयर
कम्पनीलाई थप पुँजीको आवश्यकता हुदा उसले आफ्ना शेयरधनीहरुलाई अग्राधिकार रहने गरि निष्कासन गरेको शेयरलाई राइट शेयर भनिन्छ । राइट शेयर निष्कासन गर्दा बजार मुल्य भन्दा केहि कम मुल्य राखेर निष्कासन गर्ने गरिन्छ तर नेपालमा अंकित मुल्य (रु १००) मा नै राइट शेयर जारी गरेको पाइन्छ । राइट शेयरको बिक्रि पछी पनि शेयरधनीको सम्पत्तिमा कुनै फरक पर्दैन । मानौ तपाइँसंग नेपाल बैंक लि को १०० कित्ता शेयर छ र त्यसको बजार मुल्य रु ५०० प्रति कित्ता छ भने तपाईको जम्मा सम्पत्ति रु ५०,००० भयो ।
कम्पनीले २०% राइट शेयर रु १०० का दरले जारी गर्यो र तपाइले उक्त राइट शेयर रु २००० (२० * १००) तिरेर खरिद गर्नुभयो । अब तपाईको सम्पत्ति कति भयो ? राइट शेयर खरिद पछी तपाईसंग जम्मा १०० * १.२ =१२० कित्ता शेयर भयो भने शेयर मुल्य समायोजन भएर (५०० + १०० * ०.२) / १.२ = रु ४३३.३३ प्रति कित्ता हुन्छ । जसबाट तपाईको जम्मा सम्पत्ति १२० * रु ४३३.३३ = रु ५२००० हुन आउछ जुन तपाईको राइट शेयर भन्दा अगाडिको रु ५०,००० बराबरको सम्पत्तिको मुल्य र राइट शेयरमा थप गरेको रु २,००० गरि जम्मा हुने रु ५२,००० बराबर हुन्छ । याद राख्नुपर्ने कुरा चाही के हुन्छ भने आफुले पाउने राइट शेयर खरिद गर्दा नाफा नभए पनि खरिद गरिएन भने चाही बजार मुल्य समायोजन हुने भएकोले घाटा बेहोर्नु पर्ने हुन्छ ।
याे पनि
![चाडबाड आयो सर्वसाधारणलाई चिन्ता, प्रधानमन्त्री र अर्थमन्त्रीलाई सँधै मज्जा !](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Anusha_zt10wtqfdL_e7ezfmsepnnhxxr7mywpz9evpazetohjdmuxrtjzrzx5o6avlnzu2jtpyi6v_2uT1HEiX7O_xr2pwy03uvuht1ug8bk0mhefocqf1qnvp8k3i5qu93qyfm0pgawxazpdiet6.jpg)
चाडबाड आयो सर्वसाधारणलाई चिन्ता, प्रधानमन्त्री र अर्थमन्त्रीलाई सँधै मज्जा !
![जनताका प्यारा , दलका अफ्ठ्यारा : मेयर हर्क साम्पाङ](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/sampang22_qi6Qwvk6I9_8nh50qpkvlcgigzcugk2ur8mjpgd5gbkjbsce2vd84k2k4i2bx0wgz769bxo_2BzeCghcqu_lvueb0yaxhnp5lsh2wewzs8cvdovphn2yw4mfocj4gjdxmen5mtkz7qlmxo6.jpg)
जनताका प्यारा , दलका अफ्ठ्यारा : मेयर हर्क साम्पाङ
बैंकमा पैसा थुप्रिएको भए सर्वसाधारणलाई अप्ठ्यारो पर्दासमेत किन कर्जा नदिएको गभ…
![थुनामा पठाउने आदेशविरुद्ध पल शाह उच्च अदालत गए](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/Paul-Shah_ZEHg18ided_xebwazk5wzmkzgevwhlnpqdm31dqb5yvo6aemnvmwbsbwbuk8ptrwxtzher8.jpg)
थुनामा पठाउने आदेशविरुद्ध पल शाह उच्च अदालत गए
![मेरो बुझाइमा ओखलढुंगा पूर्व राज्य मन्त्री ‘अम्बिर बाबू गुरुङ’](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/310348569_607151261199608_1612706789444550416_n_RAdkvxztXy_jillsy6kklijibjihcfltbhgwur9seodttdr3ukdxzk2geo8useqdngfgund.jpg)
मेरो बुझाइमा ओखलढुंगा पूर्व राज्य मन्त्री ‘अम्बिर बाबू गुरुङ’
![आज ग्रस्तोदित चन्द्रग्रहण, करिब १ घण्टा २३ मिनेट लाग्ने](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/newskarkahna-news393360_gM8ir7LmdY_4brevakcppi7icnasvozlspfetmf1e3saif9yayixrztohouxodjpkyzzl1a.png)
आज ग्रस्तोदित चन्द्रग्रहण, करिब १ घण्टा २३ मिनेट लाग्ने
![‘मेयर बालेनज्यू, तपाइँ असफल हुनु भएन’](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/balen-1_0UHswIPuxo_tomt9gisg48a1hhitl0qrpu6hznejyfsjcn8gwd72j7wrmipwygigvzcmhny.jpg)
‘मेयर बालेनज्यू, तपाइँ असफल हुनु भएन’
![गठबन्धनको राजनीति नेपालको भविष्य : यज्ञप्रसाद शर्मा](https://snowberry.prixacdn.net/media/gallery_folder/yagya-raj_AKL7CstKqw_y0h9arqfu1naaew86ixedzdobtkwrekac4jtkzx9onxl0viv0pgz4lf8ez9b.jpg)
प्रतिक्रिया