साहित्यकार जीवि लुगुनलाई ९६ बर्षमा पनि साहित्यकै पिर

इटहरी । कलाको जन्म कल्पनामा हुन्छ । देख्नेलाई कला जहित्यही हुन्छ । नदेख्नेलाई कहि पनि छैन । यो मेरो कल्पनाको संसारमा । पागल सपनाहरुलाई दोबाटोमा दाहसंस्कार नै पो गरिदिँउ जस्तो लाग्दैछ । कल्पना गरेर हावामा टेक्दै कति शिखर चढनु । यी सुन्दर कविताका हरफहरु नेपाली साहित्यका धरोहर जिवि लुगुन ले सिर्जना गर्नुभएको हो । मोफसलमा रहेका कारण पनि राष्ट्रिय स्तरमा उहाँको खासै चर्चा हुँदैन । ९६ बर्षीय उहाँ सुनसरीको इटहरीमा बस्नुहुन्छ ।

९६ बर्ष पुगिसक्दा पनि नेपाली साहित्यप्रतिको उहाँको लगाव कम भएको छैन । हिँडडुल गर्न समेत नसक्ने अबस्थामा पुग्नुभएका उहाँका लागी साहित्य सिर्जना र उत्थान भन्दा अर्को ठुलो कुरा कुनै छैन । सारा जीवन साहित्य सिर्जना र उत्थानमै बिताउनुभएका उहाँले औपचारिक शिक्षा नलिनपनि नेपाली र अग्रेजी भाषा रामो सँग लेख्न र बोल्न सक्नुहुन्छ ।

१६ वटा पुस्तक समेत प्रकाशित गर्नुभएका लुगुनका सयौँ रचनाहरु अप्रकाशित नै रहेका छन । जिवनको उत्तराद्र्धमा पनि साहित्य प्रतिको उहाँको रुचि घटुनको साटो बढेको छ । उहाँले साहित्यको बिकास गर्ने हेतुले लुगुन प्रतिष्ठान समेत खोल्नुभयो । कारणबश प्रतिष्ठान अहिले सञ्चालनमा छैन । लुगुनलाई पच्छयाउँदै हामी उहाँको घरमा पुग्दा उहाँ आराम गरिहनुभएको थियो ।

सुस्त श्रवणका कारण हामीले उहाँसँग सोचेजति कुरा गर्न सकेनौँ । १९८४ सालमा माघमा भोजपुरको ओख्रे हु्रबुमा मातापिता दहबिर र हिरासरीको कोखबाट जन्मिनुभएका उहाँ हाल ईटहरी ४ मा कान्छा छोरासँग बसोबास गर्नुहुन्छ । अधिकांश समय साहित्य सिर्जना र उत्थानमै बिताउनुभएका लुगुनले कुराकानीका क्रममा अब यो समयमा आफुले केही गर्न नसक्ने समय भएपनि साहित्य सिर्जना र उत्थानका लागी काम गर्न सके हुन्थ्यो भन्ने लागिरहने बताउनुभयो । आफुलाई मननपरेका मान्छेहरु सँग खासै हेलमेल गर्न नरुचाउने उहाँ हक्की स्वभावको हुनुहुन्छ ।

उहाँले आफनो अधिकांश उर्जाशिल समय साहित्यमै ब्यतित गर्नुभयो । उहाँलाई भेटनका लागी आउने साहित्यकारहरुको ताँती लामै लाग्छ । साहित्यका पारखीहरुका लागी उहाँका साहित्यले राम्रो स्थान बनाएको छ ।

के हो लुगुन प्रतिष्ठान ?

उहाँले साहित्यको उत्थान र प्रर्बद्धन गर्ने हेतुले लुगुन प्रतिष्ठानको शुरुवात गर्नुभयो । केही बर्षअघि स्थापना भएको प्रतिष्ठानमा अन्य पदाधिकारी सँग उहाँको कुरा नमिलेपछि हाल प्रतिष्ठान निष्क्रिय अबस्थामा रहेको छ । उहाँकी कान्छी बुहारी सुमित्रा राईका अनुसार प्रतिष्ठानमा ३ लाख ५० हजार रुपैँया समेत छ । तर प्रतिष्ठानका पदाधिकारीहरुसँग कुरा नमिलेपछि त्यो सञ्चालन हुन सकेन ।

बाजेको चहाना प्रतिष्ठान सञ्चालन गर्ने छ त्यसका लागी तयारी समेत भईरहेको छ सुमित्राले सुनाउनुभयो । बाजेको हरेक चहानाहरु पुरा गर्ने कोशिसमा छौँ । उहाँको प्रतिष्ठान सञ्चालन गर्ने चहाना पनि पुरा गछौँ ।

डेढ दशक बढी समयदेखि पत्रकारितामा क्रियाशिल बस्नेत पूर्वेली न्युजका सम्पादक हुनुहुन्छ ।

नरेन्द्र बस्नेतबाट थप

खलासी दाई ! के सडक तिम्रो बाऊको बिर्ता हो ?

गरिब,जेहेन्दार र दलित बिद्यार्थीलाई समाजसेवी राईको सहयोग

काम गरेर देखाउने ईप्रका बेलबारी प्रमुख राईको दाबी

धनपालगढीमा राति अनौठो चिज बलेपछि हेर्नेको भिड

बेलबारीका पत्रकार गिरीमाथि आक्रमण,२ जना पक्राऊ

बजेट सम्बन्धमा विराटनगरका उद्योगी ब्यबसायीको यस्ताे प्रतिक्रिया

गणतन्त्र दिवसको शुभकामना मात्र दिने की जनतालाई महशुस पनि गराऊने ?

किन ईटहरीमा आएका सबै डिएसपी बिवादमा मुछिन्छन ?

वन कार्यालयको दादागिरी, उपभोत्तालाई झुक्याएर वन फडानी

थामिएनन् स्व.गोमाका बृद्ध बाबुआमाको आँशु

तपाईको प्रतिक्रिया